همه چیز از همه جا
به نام زیباترین زیبای عالم

آب را گل نکنیم
در فرودست انگار، کفتری می‌خورد آب
یا که در بیشه دور، سیره‌یی پر می‌شوید
یا در آبادی، کوزه‌یی پر می‌گردد

سپهری یكی از شناخته شده‌ترین و پرخواننده‌ترین شاعران مدرن ایران است كه شعرهایش به انگلیسی، فرانسوی، اسپانیایی و ایتالیایی ترجمه شده‌است. درباره‌ شعرش گفته می‌شود؛ شعرش به نیازهای انسان پاسخ می‌دهد و فراتر از مسائل زمانه‌ خود بود.

ایلنا: سهراب سپهری در پانردهم مهرماه 1307 در كاشان به دنیا آمد. او یكی از شناخته شده‌ترین و پرخواننده‌ترین شاعران مدرن ایران است. شعرهای او به زبان‌هایی همچون انگلیسی، فرانسوی، اسپانیایی و ایتالیایی ترجمه شده است. سپهری پس از اخذ دیپلم در كاسان به تهران آمد و در دانشكده‌ی هنرهای زیبا مشغول تحصیل شد. سهراب، نخستین مجموعه شعر خود را كه شامل اشعار نیمایی او بود؛ به نام مرگ رنگ در 1330 منتشر كرد. در سال 32 از دانشكده‌ی هنرهای زیبا فارغ‌التحصیل شد، در چند نمایشگاه نقاشی شركت كرد و نیز، دومین مجموعه شعر خود را به نام زندگی خواب‌ها منتشر كرد...

سپهری كه از مهر 1340 شروع به تدریس در هنركده‌ی هنرهای تزیینی تهران نموده بود، در اسفند همین سال از مشاغل دولتی كناره‌گیری كرد. در همین سال، سپهری، دو فتر شعر آوار آفتاب و شرق اندوه را به چاپ رساند. آثار ادبی دیگر او عبارتنداز: منظومه‌ی صدای پای آب، منظومه‌ی مسافر، مجموعه شعر حجم سبز، ما هیچ ما نگاه و كلیاتی از اشعارش كه در سال 1356 و با نام هشت كتاب منتشر شد.

سپهری برنده‌ی جایزه‌ی اول هنرهای تزیینی برای آثار نقاشی‌اش در 1339 شد. درعین حال او نشان ویژه بابت نمایش آثارش در جشنواره‌ی بین‌المللی نقاشی در فرانسه، دریافت كرد. سهراب سپهری نقاشی‌هایش را در گالری‌های گروهی و انفرادی بسیاری در تهران، برزیل، نیویورك، لوهار فرانسه و برخی كشورهای دیگر به نمایش گذشت.

این شاعر و نقاش خلاق و شوریده در اول اردیبهشت 1359 و در سن 52 سالگی در اثر ابتلا به بیماری سرطان خون در بیمارستان پارس تهران درگذشت.

* شهاب مقربین، شاعر: شعر سهراب پاسخگوی نیازهای آدمی است

شهاب مقربین كه شاعر چندین مجموعه شعر است و اخیرا نیز دفتر شعر سوت زدن در تاریكی از او در نشر چشمه به چاپ رسیده است، درباره‌ی سهراب می‌گوید: نكته‌ی جالبی كه درمورد سهراب سپهری وجود دارد؛ نوع واكنش‌های اهالی ادبیات و به‌خصوص اهالی شعر به شعرهای اوست.

مقربین با اشاره به اینكه در سال‌های دهه‌ی 50 نوعی از شعر اجتماعی و متعهد غالب بود، گفت: میزان رابطه‌ی صریح و آشكار شعر با مسائل اجتماعی میزان و محك شاعران و منتقدان آن دوران برای سنجش شعر بود. درحالیكه با گذشت زمان دیدیم و درك كردیم كه برخی معیارها تغییر می‌كنند. شعر سهراب كه به دلیل نسرودن از خون و مبارزه و پرداختن به تعهد اجتماعی در دهه‌های 40 و 50 متهم بود، اندك اندك راه خود را در میان مردم باز كرد. بسیاری از شاعران نیز دریافتند، آن نگاه غریب سهراب به جامعه و فرد، برد تاریخی بیشتری داشته است.

مقربین در پاسخ به پرسشی كه علت خوانندگان بسیار شعرهای سهراب را می جست، گفت: شعر سهراب به نیازهای انسان پاسخ می‌دهد. شعر او فراتر از مسائل زمانه‌ی خود بود و به همین دلیل می‌اندیشم سهراب یكی از بزرگترین و مهمترین شاعران زمانه‌ی ماست.

مقربین؛ دلایل اهمیت شعر سپهری را در نوع زیبایی‌شناسی او و نیز تفكراتش(كه البته می‌توان با آن‌ها موافق بود یا نه) عنوان كرد و ادامه داد: سپهری جهان تازه‌ای را در شعر فارسی گشود. وی برخلاف ظاهر آرامی كه اشعارش دارد، در شعرش بسیار پویا و جستجوگر است. از این نظر كه وقتی هشت كتابش را بررسی می‌كنیم؛ می‌بینیم با شاعری تجربه‌گرا روبروییم.

شاعر ”این دفتر را باد ورق خواهد زد“ با اشاره به اینكه تجربه‌های شعری سهراب در آثار اولیه و پیش از صدای پای آب با هم متفاوت بودند، تاكید كرد: سهراب در منظومه‌های صدای پای آب، مسافر و نیز دفتر حجم سبز - كه مهمترین كتابش است – به صدای مشخص سهراب سپهری رسیده است.

مقربین توضیح داد: سهراب در 4 كتاب اولش ابتدا تحت تاثیر شعر و نگاه نیما یوشیج بوده است، سپس به عرفان شرق روی می‌آورد و سپس به جهان تازه‌ی خود در منظومه‌ی صدای پای آب می‌رسد.

مقربین در پاسخ به این پرسش كه آیا سپهری با پرداختن بسیار به طبیعت و القای بیانگری و عواطف پررنگ، شاعری رمانتیك است، گفت: دسته‌بندی كردن شعرها در این قالب‌ها زیاد درست نیست. ما مكتب‌های ادبی را به درنظر گرفتن وجوهی كه اولا برجسته است و ثانیا در آثار برخی نویسندگان تكرار می‌شود، می‌شناسیم. امكان دارد یك شاعر از برخی وجوه رمانتیك در شعرش بهره بگیرد اما جهان خاص فكری و زیبایی‌شناسی خود را داشته باشد.

مقربین گفت: در كارهای سپهری ویژگی‌های رمانتی‌سیزم مشاهده می‌شود اما به تمامی نمی‌توان او را شاعری رمانتیك درنظر آورد چراكه اگر در دوره‌ای شاعرانی را رمانتیك درنظر گرفتند به دلیل بسامد بالای وجوه این مكتب در آثارشان بود، و درمقایسه‌ای ظاهری میان سهراب و این شاعران كه برای مثال توللی و نادرپور نمونه‌های ایرانی‌شان بودند، متوجه می‌شویم شعر سهراب از اساس با اینان تفاوت دارد.

مقربین دراره‌ی اینكه آیا سهراب در ادبیات ما باقی خواهد ماند، گفت: برخی شاعران هستند كه مدعی آوانگاردیزم ادبی‌اند. ایشان تصور می‌كنند بعدها كشف و خوانده خواهند شد. باید زمان از دوران این شاعران بگذرد تا میزان اقبال به این‌ها معلوم شود. اما درباره‌ی شاعری كه زمانی از شاعری‌اش گذشته و خوب خوانده می‌شود؛ باید گفت كه او تثبیت شده است. شعر سهراب به میان مردم و منتقدین رفته است. شعر او پاسخگوی نیازهای آدمی است.

*عبدالعلی دستغیب، منتقد: منتقدان گاه شعر سهراب را بد فهمیده‌اند

شعر سهراب به دو دوره از تحول شعر فارسی مربوط می‌شود. دوره‌ی اول؛ دوره‌ی پس از شهریور 1320 تا دهه‌ی چهل است. دستغیب گفت: در این دوره سهراب تحت تاثیر ذهن و زبان نیما است و دفترهای اول خود را منتشر كرده است. البته در این دوره‌ی شعری، سهراب از اندیشه‌های ذن و بودیسم نیز تاثیر گرفته است.

وی با اشاره به اینكه اوج شعر سهراب سپهری از زمان سرایش منظومه‌ی صدای پای آب به بعد بوده است، افزود: این دوره كه از دهه‌ی چهل در شعر فارسی آغاز می‌شود، دوره‌ی دوم تحول در شعر معاصر فارسی است. دوره‌ای كه سهراب به‌عنوان شاعری متمایز در آن ابتدا صدای پای آب و بعد منظومه‌ی مسافر و حجم سبز را منتشر می‌كند.

دستغیب ادامه داد: شعر سهراب در این دوره شبیه به شعر هیچ شاعر دیگری نیست.

دستغیب در خاتمه مجموعه ما هیچ ما نگاه سپهری را مجموعه‌ای قابل توجه دانست و گفت: این‌ها اشعار پست‌مدرن سپهری بودند و منتقدین شعر ما آن را بد فهمیده‌اند.

یكی از اشعار معروف اوست:

آب را گل نکنیم
در فرودست انگار، کفتری می‌خورد آب
یا که در بیشه دور، سیره‌یی پر می‌شوید
یا در آبادی، کوزه‌یی پر می‌گردد

آب را گل نکنیم
شاید این آب روان، می‌رود پای سپیداری، تا فرو شوید اندوه دلی
دست درویشی شاید، نان خشکیده فرو برده در آب

زن زیبایی آمد لب رود
آب را گل نکنیم
روی زیبا دو برابر شده است

چه گوارا این آب
چه زلال این رود
مردم بالادست، چه صفایی دارند
چشمه‌هاشان جوشان، گاوهاشان شیرافشان باد
من ندیدم دهشان
بی‌گمان پای چپرهاشان جا پای خداست
ماهتاب آن‌جا، می‌کند روشن پهنای کلام

بی‌گمان در ده بالادست، چینه‌ها کوتاه است
مردمش می‌دانند، که شقاق چه گلی است
بی‌گمان آن‌جا آبی، آبی است
غنچه‌یی می‌شکفد، اهل ده باخبرند

چه دهی باید باشد
کوچه باغش پر موسیقی باد
مردمان سر رود، آب را می‌فهمند
گل نکردندش، ما نیز
آب را گل نکنیم





نوع مطلب : هنر(موسیقی ، شعر ،نقاشی ، ....)، بزرگان (ایرانی)، 
برچسب ها : سهراب، سهراب سپهری، سالرروز تولد سهراب سپهری، تولد سهراب سپهری، به بهانه سالروز تولد سهراب سپهری، سپهری،
لینک های مرتبط :

پنجشنبه 15 مهر 1389 :: نویسنده : زیباپرست


درباره وبلاگ



مدیر وبلاگ : زیباپرست
نویسندگان
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی
شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Mobile Traffic | سایت سوالات